De Utrechtse beeldhouwer Steph Uiterwaal (1889-1960) is vooral bekend als de ontwerper van 'de glazen Madonna met het lampje'. Deze bekendheid is van twijfelachtige aard, want dit beeldje, dat in 1929 door de Glasfabriek Leerdam als eerste beeldje van geperst glas in productie werd genomen en tot op heden wordt gemaakt, is voor velen een toonbeeld van kitsch. Wat velen echter niet weten is dat Steph Uiterwaal rond die tijd ook een van de eerste Nederlandse beeldhouwers was die uitgebreid experimenteerde met moderne stromingen zoals het kubisme en het constructivisme en dat hij als schilder een klein, maar bijzonder eigenzinnig expressionistisch oeuvre heeft nagelaten.

In deze publicatie over de Utrechtse beeldhouwer Steph Uiterwaal wordt de aandacht gevestigd op een andere, progressieve ontwikkeling in de Nederlandse beeldhouwkunst, uitgaande van jonge katholieke, ambachtelijk geschoolde kunstenaars. In deze ontwikkeling speelde Utrecht, als centrum van katholieke kunstnijverheid, een belangrijke rol. Steph Uiterwaal kan in deze gezien worden als een pars pro toto.

Hopelijk krijgt het werk van Steph Uiterwaal middels deze monografie weer de aandacht die het verdient.


Recensie(s)
NBD|Biblion recensie
Uiterwaal was beeldhouwer in Utrecht. Tot zijn bekendste werken behoren zijn nog altijd verkrijgbare Glazen Madonna, op het voorplat afgebeeld, en het monumentale 'Het Verkeer' bij het spoorwegviaduct over de Leidse Rijn in Utrecht. Zijn ambachtelijke opleiding begon in het atelier van Mengelberg, waar toen vooral religieus beeldhouwwerk in neogotische stijl werd vervaardigd; ze werd voortgezet in dat van Brom, waar de edelsmeedkunst werd beoefend. Rond 1918 vestigt hij zich zelfstandig. Hij richt zich dan vooral op het katholieke interieur en op het maken van heiligenbeelden. Toch is hij nooit een traditionalist geweest. Al gauw gaat hij bijvoorbeeld experimenteren met gestileerde figuren in kubistische en constructivistische trant. In de jaren dertig komt hij met tekeningen, schilderijen en 'maskers' (koppen) in hout. Deze vernieuwende tendensen in zijn werk passen in het katholieke emancipatiestreven dat zich vooral ook uit op kunstgebied. Een bescheiden plaats in de kunstgeschiedenis komt hem zeker toe. Met 31 zwartwitfoto's van zijn werk, lijsten van exposities e.d. en index.

(Biblion recensie, Drs. J. Kleisen)